Мусалимова Гульнар Сабитовна
учитель башкирского языка
«Ҡоштар» темаһына ҡараған лексика менән танышабыҙ
Аист – ҡауҙы
Буревестник - дауыл ҡошо, дауыл хәбәрсеһе
Воробей - турғай
Ворона – ҡарға
Ворон – ҡоҙғон
Выпь - мөншөгөр, күл буғаһы
Галка – сәүкә
Глухарь - һуйыр
Голубь - күгәрсен
Дергач – тартай
Дрофа - туғаҙаҡ
Дятел – тумыртҡа
Жаворонок – һабан турғайы
Иволга - һарығош, үтәбикә
Клест – шыршы турғайы
Коршун – төйлөгән
Кречет – шоңҡар
Кукушка - кәкүк
Куропатка - ағуна
Ласточка – ҡарлуғас
Лебедь - аҡҡош
Оляпка – һыу турғайы
Орёл - бөркөт
Перепел, перепёлка - бүҙәнә
Свиристель – мышар турғайы
Синица - ҡарабаш турғай
Скворец – сыйырсыҡ
Скопа - ҡәлмәргән
Снегирь – ҡыҙылтүш
Сова – өкө
Сойка – суҡ турғай
Сокол - ыласын
Соловей – һандуғас, былбыл
Сорока – һайыҫҡан
Сыч - һупайҙы
Тетерев – ҡор
Тиркушка - көйөлдө
Фазан - ҡырғауыл
Филин – ябалаҡ
Цапля - селән
Чайка - аҡсарлаҡ
Чибис – тәгәрлек
Чиж – һары турғай
Щегол - ҡупшыҡай
Ястреб - ҡарсыға
«Йорт ҡоштары» темаһына ҡараған лексика менән танышабыҙ
Йорт ҡоштары - домашняя птица
Әтәс - петух
Тауыҡ - курица
Ҡаҙ - гусь
Өйрәк - утка
Ата өйрәк - селезень
Бәпкә - птенец гуся или утки
Себеш - цыпленок
Күркә - индейка
Ата күркә - индюк
«Ҡышлаусы ҡоштар» темаһына ҡараған лексика менән танышабыҙ
Воробей – турғай, сәпсек
Ворона – ҡарға
Ворон – ҡоҙғон
Галка – сәүкә
Глухарь - һуйыр
Голубь – күгәрсен
Дятел – тумыртҡа
Клест – шыршы турғайы
Куропатка - ағуна
Оляпка – һыу турғайы
Рябчик - сел
Свиристель – мышар турғайы
Синица - ҡарабаш турғай
Снегирь – ҡыҙылтүш
Сова – өкө
Сойка – суҡ турғай
Сорока – һайыҫҡан
Сыч - һупайҙы
Тетерев – ҡор
Фазан - ҡырғауыл
Филин – ябалаҡ
Чиж – һары турғай
Щегол - ҡупшыҡай
 |  |
|---|---|
 |  |
 |  |
 |  |
 |  |
 |
Ҡыҙыҡлы мәғлүмәттәр.
Сыйырсыҡ көн буйына 350 бөжәк ашай, ә 1 пар сыйырсыҡ, балаларын осороп ебәргәнсе, 8 меңләп зарарлы ҡортто ҡыра икән. Беҙҙең яҡтарҙа 175 көн йәшәй икән.Ҡарлуғас йәй буйына 1 миллионға яҡын бөжәкте юҡ итә. Күке 1 сәғәттә 100 ағас ҡорто ашай. Бер пар ҡарабаш турғай бер йәйҙә 40 төп алмағасты зарарлы бөжәктәрҙән һаҡлап ҡала. Бәләкәй генә ҡарабаш турғай балаларын тәүлегенә 4 йөҙ тапҡыр ашата, ти.
 |  |
|---|---|
 |  |
 |  |
 |
Тейешле хәреф ҡуйып һүҙҙәрҙе күсереп яҙығыҙ.
...ндуғас.
кәк...к.
сый...рсыҡ.
ҡарл...ғас.
ҡар...- ҡарға.
т...рғай.
...айыҫҡан.
к..гәрсен.
өк....
тум...ртҡа.
...ркөт.
ҡарғ....
һаб...н – турғай.
күгәрс...н.
т...рна.
аҡ - ...ош.
ыл...сын.
Һүҙлек эше.
Ҡошсоҡ –
Йонсоу –
Борсолоу –
Хәтерләү –
Сөй –
Яһап ҡуйыу –
Хәүефләнеү –
Кинәнеү –
Телеграмма уҡыу.
“Беҙ бер төркөм ҡоштар, һеҙҙе һағынып йылы яҡтан ҡайтырға сыҡтыҡ. Әгәр ҙә бирелгән йомаҡтарҙың яуаптарын дөрөҫ тапһағыҙ, ниндәй ҡоштарҙың һеҙгә осоп ҡайтыуын белерһегеҙ. Тиҙҙән ҡайтып етербеҙ, осрашҡанға тиклем!”
Йомаҡтар сисеү.
1. “Ҡар” ҙа “ҡар” тип осоп йөрөй, Ҡысҡыра юҡҡа барҡа. Исеме уның …..
2. Ҡолға башында йорто, Эсендә тора йырсы ……..
3. Үҙе йомортҡа баҫмай, Балаһын да баҡмай …..
4. Йылы яҡҡа ирекһеҙҙән Осоп китә ҡар яуғас. Яр буйында, ҡыйыҡтарҙа Оя ҡора ……..
5.Яңғыратып һыу буйҙарын Һайрай, алһыу таң тыуғас, Моңло, дәртле ……..
6.Кәкре муйын, аҡ йомғаҡ, Йөрөй күлдә яр буйлап, Йәлеп итә үҙенсә, Зарлы көйҙәрен уйнап …..
Иғлан уҡыу. Тәржемә итеү.
Ищем квартиру! Домики – особняки из плотно сбитых досок не тоньше 2 см. Высота домика 32 см, площадь 15 на 15; вход (леток) – 5 см в ширину и длину, расположен на высоте 23 см от пола. С видом на солнечную сторону. Скворцы. (газета “Экологический вестник)
Өй эше.
“Ҡоштарҙы һаҡлайыҡ” - темаһына хикәйә төҙөп яҙырға. Ҡош исемдәрен кертеп 4 һөйләм төҙөп яҙырға.
